Als voorzitter van de Vereniging '65plus' voel ik mij op vele maatschappelijke terreinen über geëngageerd.

In April 2013 startten mijn vrouw en ik met de Vereniging '65plus'. Deze Vereniging werd vooral opgericht om de 65plusser een positiever imago te bezorgen. En ook om aan te tonen dat 65plussers nog over een enorme power kunnen beschikken.

Binnen onze Nederlandse cultuur bestaat ten aanzien van gepensioneerden nog steeds de opvatting dat zij moeten accepteren niet meer actief deel te nemen aan de moderne samenleving. Onzin natuurlijk!

Volgens Jan Terlouw zouden we met een ouderwets touwtje uit de brievenbus terug kunnen keren naar een betere samenleving, waarin we (zoals vroeger) meer vertrouwen in onze medemens stelden. Vanuit de Vereniging '65plus' denken we daar toch wel anders over, omdat we in deze moderne tijd assertiever in het leven moeten staan. Onze bovenstaande 'Gelukkig Nieuwjaar-Wens' is dus een nostalgische persiflage.

Marktplein-upgrade Ede

Een bijdrage van de voorzitter van de Vereniging '65plus' om van onze markt te maken:

een Edese HUISKAMER

Om na een lange vakantie snel terug te keren tot een alledaagse werkelijkheid verslond ik zo
snel mogelijk de in afgelopen maand juni verschenen Edese Huis-Aan-Huis kranten. Zo zag ik
voor het eerst het ontwerp voor een nieuw station Ede-Wageningen. Omdat hier de regie niet
in handen is geweest van ons gemeentebestuur, onthoud ik mij in deze van commentaar.
Impressie van het toenmalige Odeon in Pompeii. Aangenomen wordt dat men daar destijds een soort horizontaal plissé gordijn over lange touwdraden wist te trekken.Ook zag ik nu voor het eerst een foto voorbijkomen van het vernieuwde Edese Openlucht-theater... en dacht in stilte “Wat jammer dat het overdekte podium niet uitgebreid is met een compleet overspannen 'kap' van het gehele theater. Als de oude Romeinen en Grieken al in staat waren hun Odeon's (kleine 'theatrums tectum'), voor de akoestiek en het weren van een hete zon, van een simpele (flexibele) overkapping te voorzien (zie afbeelding 1.), waarom dan in Ede niet?” Zie onderstaande impressie van George de Haan.

Basisfoto is van Matthilde van Ravensberg, gepubliceerd in EdeStad van 8 juni 2016.

Voor een derde en vierde onderwerp viel mijn oog op resp. een column van de hand van de Edese binnenstads manager (1.) en een artikel over de “Overkapping van marktplein (2.)” Een groter konstrast tussen beide items (1. en 2.) is er volgens mij niet. Item 1. gaat over een binnenstadsmanager die (bij herhaling) op een kleinburgerlijke wijze de lezer probeert wijs te maken dat er heel veel te beleven valt in het centrum van Ede. Uit niets blijkt dat deze manager een binnenstads-ambitie heeft die wat mag kosten, vandaar steeds zijn vrijblijvende praatjes.

In item 2. gaat het over een gewenste ‘Overkapping van ons marktplein’. Een en ander ondersteund door een verantwoordelijke wethouder, waardoor ik denk dat deze ambitie wèl geld mag kosten: hoe paradoxaal allemaal?! In dit item worden verschillende doelen benoemd, zoals: “Er moet weer connectie komen tussen het centrum en de markt” en “Het hoofddoel is om Ede weer verliefd te maken op de eigen markt.”

Hoewel ook deze teksten nogal vaag klinken, krijg ik, bij dit redelijk concrete plan voor een multi-functionele overkapping van het Edese marktplein, een grote aandrang om bij de ideevorming daarvan ook te worden betrokken. Dus zocht ik op http://www.doe-ede.nl/index.html snel contact met de Stichting DOE. Helaas kan ik op hun site slechts voorstellen in alleen tekst indienen, wat ik voor mijzelf een beetje beperkt vind.

Op de site van DOE staat te lezen:

Het bestuur bestaat uit een groep van 8 architecten, landschapsarchitecten, stedenbouw-kundigen en kunstenaars, die in Ede wonen en/of werken. DOE wil de creativiteit en deskundigheid van de inwoners van Ede actief benutten en stimuleren: ook inwoners horen bij De Ontwerpers van Ede. Daarnaast raken professionals uit de werelden van architectuur, stedenbouw, beeldende kunst bij DOE in gesprek met overheden, projectontwikkelaars, maatschappelijke organisaties en burgers.

In de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw werkte ik (als producent/uitgever van o.m. museum-catalogie) nauw samen met Frans Haks (toenmalige directeur van het Groninger Museum). Als deze man niet het lef had gehad om (tègen het gemeentebestuur in) de wereldberoemde architect/kunstenaar Alessandro Mendini uit te nodigen voor het basisontwerp voor een nieuw museum... dan had de stad Groningen sinds 1987 een geweldige toeristen-trekker (èn City- marketingtool) gemist. (Zie afbeelding 3.)

Ik bedoel maar: als onze binnenstadsmanager evenveel lef zou hebben als Haks toen, dan had hij nu een wereldberoemd persoon (mits sterk in gerealiseerde projecten voor openbare ruimtes) uitgenodigd om met enkele studieschetsen te komen waarmee de architecten van DOE aan de slag konden. In de loop der jaren heb ik overigens ervaren dat Nederlandse architecten zelden hun ambitie om ook als kunstenaar te worden gezien, met al die hollandse bouwregeltjes, waar kunnen maken... waarbij de paradox is, dat een buitenlandse architect door de nederlandse autoriteiten doorgaans meer ruimte krijgen om hun 'speeltjes' gerealiseerd te krijgen. Dus hoop ik maar dat ons openbaar bestuur deze opmerking t.z.t. (voor ons marktplein) te harte zal nemen.

Natuurlijk gaan de objecten van de afbeeldingen 3. en 4. Ede budgettair ver te boven. In dit verband verwijs ik graag naar het Friese Franeker (circa 13.000 inwoners). Daar heeft men een paar jaar geleden een nogal futurische overkapping gerealiseerd dat zeer tot mijn verbeelding spreekt, en als zo'n kleine gemeenschap zoiets kan bekostigen, moet Ede (circa 70.000 inwoners) dat zeker (naar rato) ook kunnen. Toch?! Kijk, voor meer informatie op http://www.architektenburoklamer.nl/projecten/bijzondere-bouwwerken/demontabele-tent-breedeplaats-franeker/

Midden in het 15de eeuwse centrum van Franeker tref je een verbazingwekkende constructie aan.

De Breedeplaats in Franeker by night: hoe futuristisch kun je het krijgen?.De Breedeplaats in Franeker, overdag. Alleen de stalen constructie is blijvend. Het grote schaduwdoek wordt alleen bij evenementen gehesen.Versterkte voet van een van de twee draagpilonen. Constructief is hiermee niks mis!

Voor het marktplein in Ede heb ik daarom het volgende in gedachte. Allereerst moet ik hierbij stellen geïnspireerd te zijn door de oude Romeinen met hun constructie voor een kerk, zònder Het interieur van de Basilica van Constantijn in Trier.pilaren. Zie afbeelding 2. Pas als je binnen in deze Basilica van Constantijn in Trier staat word je bewust van oude bouwkunst die niet onder doet voor de eigentijdse bouwprojecten als in Groningen en Rotterdam. Dus Ede: toon wat meer ambitie en ga ervoor... ook al kost het wat geld!

In mijn plan voor aanpak voor het Edese marktplein heb ik eerst onderstaand grondplan getekend:

Met deze bewerkte Google-foto is goed aan te geven waar de piketpalen moeten komen: namelijk precies buiten de garagebak van Q-Park.

De tien roze stippen verbeelden diep in de grond verankerde pilonen die het demontabele dak (bestaande uit bedrukt lichtdoorlatend screendoek) moeten dragen. De twee gele stippen zijn verplaatsbare steunpilaren om het midden van de tentdakconstructie een verhoging te geven voor een perfecte afvoer van hemelwater en ook ter verfraaiing van het geheel, met het effect van een dak van een traditionele circustent. Hieronder een nadere uitwerking van het voorstaande.Voor een goed inzichtelijk beeld zijn hier de 2 x 3 middelste draagpilonen weggelaten.

Hierna nog een detail van de koppeling van een draagpilon aan het tentdak en een detail van een verplaatsbare steunpilaar:

Koppeling van een willekeurige draagpilon aan het verwijderbare tentdak.

Met twee eenvoudige stempels krijgt deze steunpilaar meer stabiliteit in de langsrichting van de overkapping. Stevigheid in de dwarsrichting van de overkapping wordt verkregen met het raamwerk van twee stevige balken die beide steunpilaren aan de top verbinden.Het kompete tentdoek (bestaande uit banen van 'oneindig' bedrukte stroken met een breedte van 5,0 meter) wordt aan twee buitenranden over de volle breedte gevat in een aluminium kraagprofiel. De 2 x 5 draagpilonen zorgen dan voor een strakke en veilige ophanging: met de trekkrachten gelijkmatig verdeeld in het tentdoek. De doorzakkingen van het daktentdoek (aan twee buitenzijden) zijn noodzakelijk om een snelle en veilige afvoer van hemelwater te realiseren. Een invulling voor de zijwanden van deze constructie geef ik bewust nog niet. De praktijk zal altijd uitwijzen dat de wind- en andere weers-aspecten nooit voorspelbaar zijn. Dus moet je hier eventuele zijpanelen op basis van trial and error inplannen en in de praktijk uittesten, waarbij niet te missen valt om dan ander materiaal dan tent- en/of zeildoek te gebruiken. Soms zijn verplaatsbare windschermen op alleen de windhoeken al voldoende.

De hier bedoelde twee steunpilaren zullen beide, met hun dubbele verbindingsconstructie aan de top, ruwweg 50% van het tentdakgewicht moeten kunnen opvangen. Hierbij wordt vooralsnog aangenomen, dat (per steunpilaar) daarmee het onderliggende garagedak geen geweld zal worden aangedaan. Belangrijk is dan wel dat het tentdoek (over de volle breedte) vrij over de onderste topdwarsverbinding tussen de beide steunpilaren kan glijden.

Om gewicht te besparen, en ook om flexibiliteit te verkrijgen, zullen bepaalde onderdelen uit koolstof moeten worden vervaardigd. Zo'n draagpilon mag best van staal zijn, maar dan wel van een legering dat bij wisselende (wind-)krachten zichtbaar... meebuigt!

Junimaand is in Duitsland 'kermismaand'. Overal in Duitsland, in zowel dorpen als de grote steden, tref je nog een ouderwetse kermissfeer.Tenslotte weet ik zeker, dat als men bovenstaand plan ten uitvoer wil brengen, dat dan de inbreng van een ervaren kermisattractiebouwer onontbeerlijk zal zijn om een en ander snel op te bouwen en af te breken. Bij een recent bezoek in Duitsland naar kermissen ontdekte ik dat je bij een grote kermisattractie de meeste innovatieve technologie (w.o. hydroliek) aantreft waarmee veilig en met weinig menskracht zeer effectief en snel kan worden gewerkt.

Nagekomen bericht

Op 11 juli 2016 kreeg ik van de zijde van Stichting DOE (op bovenstaand voorstel) de volgende reactie:

"Dank voor uw artikel en de bijdrage daarin. Voor de duidelijkheid: het is niet de bedoeling de markt te overkappen. Van de ruim 400 bijdragen vanuit de Edese bevolking heeft voor zover ik weet 1 persoon dat gesuggereerd. De kop van het artikel begrijpen wij ook niet."

"7 Juli is het budget goedgekeurd. Daarom zijn er nu 10 bureaus geselecteerd die zich middels een briefkaartadvertentie mogen presenteren aan de Edese bevolking. De vijf bureaus die Ede kies zullen een ontwerp maken gebaseerd op de input die wij hebben opgehaald."

Mijn antwoord (per kerende mail) was:

"Als het (tijdelijk) overkappen van het Edese marktplein uitgesloten is, dan mist (m.i.) Ede de kans om met behulp van een futurische (verwijderbare) overkapping een aandachtrekkend City-marketingtool te verkrijgen."

====================================================================

Laatste nieuws

Op 7 juli 2016 ging de gemeenteraad accoord om 1,5 miljpoen euro beschikbaar te stellen voor de herinrichting van het Edese marktplein. Stichting DOE heeft daartoe eerder de Edese burger opgeroepen om voor de beoogde herinrichting ideeën in te leveren. In onderstaand knipsel uit de pagina "Gemeentenieuws" in EdeStad van 13 juli werden deze ideeën met behulp van professionele illustraties vormgegeven. Toen ik dit zag sloeg mij de schrik om het hart: Het zal toch niet waar zijn, dat men in Ede serieus gaat proberen om een aantal illustraties uit een kinderboek op ons marktplein (permanent?) tot leven te brengen?! Voor een nieuw attractiepark kan ik mij dit voorstellen... maar toch niet voor een plein waarop frequent ruimte moet zijn voor weekmarkten, muzikale, culturele en sportieve manifestaties? Bovendien: ons winkelcentrum heeft grote behoefte aan koopkrachtige consumenten die naar Ede komen, zoals toeristen naar Groningen gaan voor het nieuwe museum en ook naar Rotterdam gaan voor de nieuwe markthal. Hoe gek kun je het maken en hoe simpel kun je het je voorstellen?

Smoes?

Een tijdje geleden maakte het gemeentebstuur bekend, dat evenementen op het marktplein niet meer kunnen, omdat hossend/dansend publiek voor schade kunnen zorgen aan de onderliggende parkeergarage. Over deze (verzonnen?) problematiek heb ik enkele deskundigen geraadpleegd. Deze kwamen met de volgende oplossingen: 1. Extra pilaren/steunberen onder het dak van de garage. 2. Maak de bovenliggende bestrating ZWEVEND. Maak hierbij gebruik van technieken die al bekend zijn bij het aardbeving bestendig maken van gebouwen/woonhuizen. 3. Plaats sensoren met een waarschuwingssignaal, mocht het publiek te enthousiast dansen. 4. Sluit een schadeverzekering af.

 Deze impressie van de circa 400 bij Stichting DOE door Edese burgers ingediende ideeën slaat m.i. geheel de plank mis!


 

====================================================================

Wordt vervolgd

Ede, een Veluwse plattelandsgemeente met grootsteedse ambities. Foto: George de HaanEde, een Veluwse plattelandsgemeente met een archaïsche en monistische bestuurscultuur.