In April 2013 startten mijn vrouw en ik met de Vereniging '65plus'. Deze Vereniging werd vooral opgericht om de 65plusser een positiever imago te bezorgen. En ook om aan te tonen dat 65plussers nog over een enorme power kunnen beschikken.

Binnen onze Nederlandse cultuur bestaat ten aanzien van gepensioneerden nog steeds de opvatting dat zij moeten accepteren niet meer actief deel te nemen aan de moderne samenleving. Onzin natuurlijk!

Volgens Jan Terlouw zouden we met een ouderwets touwtje uit de brievenbus terug kunnen keren naar een betere samenleving, waarin we (zoals vroeger) meer vertrouwen in onze medemens stelden. Vanuit de Vereniging '65plus' denken we daar toch wel anders over, omdat we in deze moderne tijd assertiever in het leven moeten staan. Onze bovenstaande 'Gelukkig Nieuwjaar-Wens' is dus een nostalgische persiflage.

Waarom handelen we niet volgens het VN-Vluchtelingenverdrag van 1951?

De situatie op dit moment in asielzoekersland lijkt er wel op dat asielzoekers vooral rechten hebben en daarentegen nauwelijks plichten. Voor de gewone burger is dit onacceptabel, omdat deze gewend is een leven lang hoofdzakelijk van doen te hebben met wettelijk/bureaucratische plichten, gekoppeld aan moderne westerse normen en waarden, als vastgelegd in onze Grondwet en alle onderliggende regelgeving.

Voor asielzoekers met een verblijfsvergunning zou je verwachten dat zij dezelfde plichten krijgen als de autochtone burger. Immers, een asielzoeker met een verblijfsvergunning is een (conform het VN-Vluchtelingenverdrag) een VLUCHTELING met alle rechten en plichten uit onze Grondwet, enzovoort.

In de praktijk van alle dag komt hiervan weinig terecht. Dat ligt in feite niet aan de nieuwkomer, maar wèl aan onze politici/bestuurders die niet in staat zijn regels te hanteren op basis van 'gelijke monnikken, gelijke kappen'. Dat dit allemaal kan passeren heeft ook te maken met hetgeen wat al aan het begin van een asielprocedure fout gaat, waarbij elke vluchteling het recht krijgt asiel aan te vragen... ook al wordt deze vervolgens rechtens geweigerd.

Een internationaal erkende deskundige spreekt

In een interview met James Hathaway (hoogleraar en erkend expert 'internationaal vluchtelingenrecht' aan de universiteit van Michigan in Chicago) in de NRC van 15 augustus 2016 lezen wij dat het VN-Vluchtelingen-verdrag van 1951 nog steeds bruikbaar is. Alleen wordt door onze politici van deze bruikbaarheid géén gebruik gemaakt. Ra,ra?!

Hathaway zegt onder meer:

1. „Europa voert het verdrag niet goed uit. Daarom loopt alles spaak. We moeten het verdrag niet afwijzen, maar beter lezen. Als de Europeanen het naar de letter hadden uitgevoerd, was er nu geen vluchtelingen-probleem in Europa.”

2. „Bijna elk land probeert vluchtelingen te weren. Dus komen ze via smokkelaars. Vervolgens sluiten we hen op in kampen. Veel vluchtelingen zitten daar jaren. Ze werken niet, ontplooien zich niet, leveren geen nuttige bijdragen aan het land waar ze zich bevinden. Dat is slecht voor de vluchteling en slecht voor het land. Iedereen zegt dat we een beter systeem nodig hebben. Maar we hèbben dat goede systeem allang, we hebben het alleen niet door!”

3. „Velen denken dat in het verdrag staat dat vluchtelingen alleen maar rechten hebben en Staten alleen maar plichten. Dat is een sprookje. Lees het verdrag eens! Je zult zien, het begint met een plicht: de plicht van de vluchteling om de wetten van het land waarin hij zich bevindt, na te leven. De volgende plicht die hij heeft, is om de staat niet tot last te zijn. En zo gaat het verder. Het vluchtelingenverdrag is een compromis tussen vluchtelingen en Staten. Beiden hebben rechten en plichten. Er zit een balans in. Het probleem in Europa is dat sommige van die rechten en plichten wel worden nageleefd, andere niet. De balans is weg.”

4. „Als je er anderhalf jaar over doet om te bepalen of iemand een Syriër is of niet, en hem al die tijd verbiedt te werken, maak je hem langdurig afhankelijk. Velen denken: ‘ontvangstcentra’ bestaan omdat vluchtelingen recht hebben op toegang. Maar dat recht hebben ze helemaal niet! Volgens het verdrag hebben ze het rechtniet geweerd te worden’. Iets heel anders. Het betekent dat je als vluchteling binnen mag als je bij een land aanklopt, maar dat land mag jou doorsturen naar een ander land, op voorwaarde dat dit land óók het vluchtelingenverdrag heeft getekend en uitvoert. Als jij als Syriër op Schiphol aankomt, mogen ze je doorsturen naar, ik noem maar wat, de Filippijnen of Jamaica. Wat er nu gebeurt in Europa, heeft weinig meer met die oorspronkelijke afspraak te maken.”

5. „Het kan niet zo zijn dat één of twee staten de hele last dragen. Een vluchteling heeft volgens het verdrag geen recht om te bepalen waar hij terechtkomt. Hij heeft alleen recht op protectie. Wáár, dat staat er niet bij. Migratie is een manier om je in leven te houden, je te beschermen. Meer niet. Vergelijk het met een medicijnenstudent die stage moet doen. Hij vult zes ziekenhuizen in waar hij het liefst naartoe wil. Iemand anders beslist waar hij terecht komt. Logisch: het moet een goede match zijn voor beide partijen. Zo is het met vluchtelingen en gastlanden ook.”

6. „Het is onzin om te zeggen ‘Het is een chaos, het verdrag werkt niet, weg met het verdrag’. Het ging mis met de solidariteit van Staten. Die is essentieel. Je moet je deuren openhouden voor vluchtelingen. Maar dat kan alleen als je het gros kan doorsturen. Dat mechanisme werkt niet. Daardoor vrezen staten dat ze een openluchtkamp worden en gaan ze mensen weren. In een aantal Europese landen gaat alle energie en geld in afweer zitten, in plaats van in een systeem waar vluchtelingen en landen zélf baat bij hebben. Het gevolg is, helaas, dat protectie een wassen neus is geworden.”

Vietnamese bootvluchtelingen werden destijds binnen Europa wèl goed opgevangen.

7. „Drie voorbeelden van hoe het ooit goed ging. In de jaren 30 had je het Nansen-comité van de Volkenbond [voorloper VN]. Dat liep als een uurwerk. Het gaf speciale paspoorten uit en transporteerde vluchtelingen over de wereld. Na WO II gebeurde het weer. Europa lag in puin en kon de vluchtelingen niet aan. Andere landen zeiden: we helpen jullie. De International Refugee Organization (IRO) voer vluchtelingen met cruiseschepen naar Amerika, Canada, Afrika, overal. De derde keer deden we het met Vietnamese bootvluchtelingen. Die arriveerden in Aziatische buurlanden en werden snel over de wereld verspreid zodat die buurlanden hun deuren open konden houden. Kortom, solidariteit kan prima functioneren. We hebben het eerder gedaan!”

OPMERKELIJK

Op 24 december 2016 staat in De Telegraaf een reportage over het Jordaanse vluchtelingenkamp ZATAARI, het tweede grootste kamp (> 80.000 Syrische vluchtelingen) ter wereld en de vierde stad van Jordanië. Dit kamp (sinds 2011) is voorzien van een moderne infrastructuur, zoals je die in een normale stad mag verwachten. Alles is voorhanden, zoals scholen, hospitalen, politieposten, schoonwaterleidngen en afvoer van vuilwater. Het enige dat niet-normaal is, is het gebruik van irisscan-pasjes, waarover elke bewoner beschikt. Zònder dit pasje kun je als bewoner geen gebruik maken van alle gratis faciliteiten. Gewoond wordt hier niet in tenten, maar in verbouwde zeecontainers. Kortom: een zelfstandig opererende 'stadstaat' in wording.

Ede, een Veluwse plattelandsgemeente met grootsteedse ambities. Foto: George de HaanEde, een Veluwse plattelandsgemeente met een archaïsche en monistische bestuurscultuur.